Monografie
Goudsbloem
Calendula officinalis L.
De goudsbloem is een vrolijke, eenjarige tuinplant met helder oranje tot gele bloemhoofdjes en licht kleverige, behaarde bladeren. Hij bloeit van het vroege voorjaar tot diep in de herfst en zaait zichzelf gemakkelijk uit.
In het kort
- Latijnse naam: Calendula officinalis L.
- Familie: composietenfamilie (Asteraceae), dezelfde familie als kamille en zonnehoed
- Gebruikt deel: in de kruidenkunde vooral de bloemen
- Herkomst: waarschijnlijk het Middellandse Zeegebied; al eeuwenlang gekweekt in tuinen in heel Europa
Traditioneel gebruik
De naam Calendula komt van het Latijnse calendae, de eerste dag van de maand. Dat verwijst naar de lange bloeitijd: de plant bloeit bijna het hele jaar door.
De goudsbloem is van oudsher een vertrouwde plant in kloostertuinen en boerentuinen. Hij is vooral bekend van uitwendig gebruik, in zalven, oliën en kompressen. De bloemblaadjes werden ook in de keuken gebruikt, om gerechten een gele kleur te geven. Inwendig gebruik in de vorm van thee of tinctuur komt in de volkskunde voor, maar is minder goed beschreven.
Let op: de goudsbloem is een andere plant dan het afrikaantje (Tagetes), dat in het Engels ook wel marigold wordt genoemd.
Inhoudsstoffen
- Triterpenen: triterpeensaponinen en triterpeenalcoholen, zoals faradiolesters
- Flavonoïden, onder andere glycosiden van isorhamnetine en quercetine
- Carotenoïden, die de oranje kleur geven
- Polysachariden en een kleine hoeveelheid etherische olie
De samenstelling verschilt per ras, oogsttijd en bereiding.
Vorm en bereiding
Phytoreform maakt van goudsbloem een geconcentreerd vloeibaar extract met maar 15% alcohol: Goudsbloem (Calendula officinalis). Het etiket adviseert 3 keer per dag 20 druppels met wat water, vóór een maaltijd.
Veiligheid
- Niet gebruiken bij een overgevoeligheid voor goudsbloem of andere planten uit de composietenfamilie, zoals kamille, arnica of zonnehoed.
- Over inwendig gebruik zijn minder veiligheidsgegevens bekend dan over uitwendig gebruik.
- Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding wordt afgeraden, omdat er onvoldoende gegevens over de veiligheid zijn.
- Voor kinderen zijn er onvoldoende gegevens. Overleg eerst met een deskundige.
- Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker.
- Gebruik niet meer dan de aanbevolen dosering op het etiket.
Bronnen
- EMA/HMPC, herbal monograph on Calendula officinalis L., flos (beschrijft alleen gebruik op de huid en in mond en keel)
- ESCOP-monografie Calendulae flos
Deze informatie is algemeen en beschrijft traditioneel gebruik en kenmerken van de plant. Het is geen medisch advies. Gezondheidsclaims op basis van plantaardige inhoudsstoffen zijn in behandeling bij de EFSA. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gezonde leefstijl en evenwichtige voeding.