Monografie
Heermoes (paardenstaart)
Equisetum arvense L.
Heermoes is een bijzondere plant: hij bloeit niet en vormt geen zaad, maar vermeerdert zich met sporen, net als varens. In het voorjaar verschijnen eerst bruine, vruchtbare stengels met een sporenaar. Daarna volgen de groene stengels met kransen van dunne zijtakjes, die aan een paardenstaart doen denken. Die groene stengels worden gebruikt.
In het kort
- Latijnse naam: Equisetum arvense L.
- Familie: paardenstaartfamilie (Equisetaceae)
- Gebruikt deel: het kruid (de groene, onvruchtbare stengels)
- Herkomst: gematigde streken van het noordelijk halfrond; groeit op akkers, in bermen en op vochtige, kalkarme grond
Traditioneel gebruik
Paardenstaarten zijn een zeer oude plantengroep: verwanten ervan groeiden al honderden miljoenen jaren geleden, toen als grote bomen. Heermoes voelt ruw aan door het hoge gehalte aan kiezel in de stengels. Daarom werd de plant vroeger gebruikt om tinnen vaatwerk en houtwerk te schuren. In de Europese kruidengeneeskunde heeft heermoes een lange traditie als thee, vaak in mengsels met andere kruiden.
Inhoudsstoffen
Het kruid bevat onder meer:
- Kiezelzuur en andere siliciumverbindingen, waaraan de plant zijn stevigheid dankt
- Flavonoïden, vooral glycosiden van kaempferol en quercetine
- Fenolzuren, waaronder cafeïnezuurderivaten
- Mineralen, onder andere kalium
Ons extract is gestandaardiseerd op silicea: meer dan 350 mg per 100 ml.
Vorm en bereiding
Phytoreform maakt van heermoes een vloeibaar enkelvoudig extract (simplex) met maar 15% alcohol: Heermoes (Equisetum arvense). Op het etiket staat 3 keer per dag 20 druppels met wat water, vóór een maaltijd. Heermoes zit ook in het Uriplex-complex (12,5 ml per 100 ml).
Combinaties
In kruidenmengsels wordt heermoes van oudsher gecombineerd met andere planten die als thee werden gedronken. In het Uriplex-complex zit het samen met guldenroede, Javaanse nierthee, olijfboom, varkensgras, jeneverstruik en ruwe berk.
Veiligheid
- Gebruik niet meer dan de aanbevolen dosering op het etiket.
- Niet gebruiken als een arts je heeft aangeraden minder te drinken, bijvoorbeeld bij een ernstige hart- of nieraandoening.
- Drink voldoende water tijdens het gebruik.
- Niet geschikt voor kinderen jonger dan 12 jaar.
- Niet gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding: er zijn te weinig gegevens over de veiligheid.
- Overleg met je arts of apotheker als je medicijnen gebruikt, zeker plaspillen (diuretica).
- Heermoes kan verwisseld worden met de giftige lidrus (Equisetum palustre). Gebruik daarom alleen gecontroleerde kwaliteit.
Bronnen
- EMA/HMPC, EU herbal monograph on Equisetum arvense L., herba
- ESCOP-monografie Equiseti herba
Deze informatie is algemeen en beschrijft traditioneel gebruik en kenmerken van de plant. Het is geen medisch advies. Gezondheidsclaims op basis van plantaardige inhoudsstoffen zijn in behandeling bij de EFSA. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gezonde leefstijl en evenwichtige voeding.