Monografie
Zwarte bes
Ribes nigrum L.
De zwarte bes is een struik van één tot twee meter hoog, bekend van de glanzend zwarte bessen in trossen, waar onder meer cassis van wordt gemaakt. Minder bekend is het blad. Aan de onderkant zitten kleine, gele kliertjes, die het blad een sterke, kruidige geur geven als je het kneust. Dat blad wordt voor ons extract gebruikt.
In het kort
- Latijnse naam: Ribes nigrum L.
- Familie: ribesfamilie (Grossulariaceae)
- Gebruikt deel: blad
- Herkomst: Midden- en Noord-Europa en Noord-Azië; groeit wild in vochtige bossen en langs beken, en wordt veel geteeld
Traditioneel gebruik
Bladthee van zwarte bes heeft vooral in Frankrijk een lange traditie in de volkskunde, waar de struik al sinds de 18e eeuw als huismiddel werd geprezen. Ook elders in Europa werd het blad gedroogd en als thee gedronken, soms gemengd met andere kruiden.
Goed om te weten: in de gemmotherapie worden de knoppen van de zwarte bes gebruikt. Ons extract is gemaakt van het blad. Dat is een andere grondstof, met een andere samenstelling.
Inhoudsstoffen
Het blad bevat onder meer:
- Flavonoïden, vooral glycosiden van quercetine, kaempferol en myricetine
- Proanthocyanidinen, vooral prodelfinidinen
- Fenolzuren
- Een kleine hoeveelheid etherische olie, die zorgt voor de typische geur
De samenstelling verschilt per ras, herkomst en oogsttijd.
Vorm en bereiding
Phytoreform maakt van het blad een vloeibaar enkelvoudig extract (simplex) met maar 15% alcohol: Zwarte bes (Ribes nigrum). Op het etiket staat 3 keer per dag 20 druppels met wat water, vóór een maaltijd. Ribes nigrum zit ook in de Glucosamine Speciaal Tabletten.
De zwarte bes wordt soms aalbes genoemd. Strikt genomen is de aalbes de rode bes (Ribes rubrum), een andere soort.
Veiligheid
- Gebruik niet meer dan de aanbevolen dosering op het etiket.
- Niet gebruiken als een arts je heeft aangeraden minder te drinken, bijvoorbeeld bij een ernstige hart- of nieraandoening.
- Drink voldoende water tijdens het gebruik.
- Niet gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding, en niet geschikt voor kinderen: er zijn te weinig gegevens over de veiligheid.
- Overleg bij medicijngebruik eerst met je arts of apotheker.
Bronnen
- EMA/HMPC, EU herbal monograph on Ribes nigrum L., folium
- ESCOP-monografie Ribis nigri folium
Deze informatie is algemeen en beschrijft traditioneel gebruik en kenmerken van de plant. Het is geen medisch advies. Gezondheidsclaims op basis van plantaardige inhoudsstoffen zijn in behandeling bij de EFSA. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gezonde leefstijl en evenwichtige voeding.